Goed vs Kwaad

Er lopen nogal wat interessante discussies hier. Soms overlappen gesprekken elkaar in verschillende blogs. En nu maar zoeken waar iemand wat zei. 🙂

Vandaar dat ik deze nu uitlicht.

Ik hang de idee aan dat positieve intenties de basis zijn in het verhaal. En dat een positieve intentie per definitie een positieve uitwerking moet hebben.
Terwijl ik dit opschrijf bedenk ik dat er met de beste intenties de meest verschrikkelijke misdaden zijn gepleegd; heksenvervolging, kruistochten e.d. Ik kan me indenken dat die mensen oprecht dachten ‘goed’ te doen. Waarmee mijn stelling alweer onderuit is.
Komt het er dus op aan wanneer we iets als ‘positieve intentie’ kunnen labelen.
Als iets alleen maar een positieve intentie kan zijn als het gevolg positief is, loop ik ook vast. Dan zegt het niks meer over de intentie maar alleen nog iets over het resultaat.
En nu… is mijn hoofd aan het borrelen. En bedenk ik heel veel, met ‘ja maar’ achtige toestanden.

Wat is goed en kwaad anyway? Wij noemen nu dingen kwaad die ooit heel normaal waren. Dus iets is goed of kwaad bij de gratie van onze gemeenschappelijk morele afspraak.

Zou je uit kunnen komen op het gemeenschappelijke: (door meerderen verwoord, maar ik pak deze)

Carla: Maar tegelijk kan het ook ietsje simpeler ;-)…….
in vrijwel alle religies kom je het volgende tegen:
” Wat gij niet wilt dat u geschiedt doe dat ook de ander niet ” of ” wat gij wilt dat u geschiedt doe dat de ander .”

Waarop ik weer stel: Maar wat als je dan een masochist bent? 🙂  Dat is niet zomaar een grapje. Ik wil aangeven dat het goed/kwaad blijkbaar een persoonlijk verschil kent.

En dat we als gemeenschap wel goed en kwaad benoemen maar dat dat ook aan tijd, cultuur e.d. verbonden is.

We gaan er blijkbaar van uit dat we allemaal intrinsiek goed zijn. En dat we als we ons hartsbewuszijn volgen, altijd op het goede uitkomen. Is dat wel zo? Als ik erken dat er een goede hart intentie kan bestaan dan kan ik toch ook de kwade hart intentie niet uitsluiten?

Word je als, of met kennis van, goed of kwaad geboren? Of is het een conditionering? En als het een conditionering is, bestaat het goede geweten of het goede hartsbewustzijn dan wel?

Wat vinden jullie?

 

P.S. Het dualisme vraagstuk wil ik graag apart houden en ook nog op terugkomen. Maar of dat gaat lukken? 🙂

De relevante discussiepunten plak ik hieronder.

Internettoerist: Elk heeft bij zijn geboorte de rede en het geweten meegekregen (de meesten toch, denk ik  😉 ). Het is aan het individu om daar gebruik van te maken. Het is dus zoals je zegt: een leer op zich doet niks. Het is de mens die die leer interpreteert, die “doet”. Het individu verschuilt zich dan achter een tekst om zijn eigen kwaad bot te vieren, want zijn daden zijn zijn verantwoordelijkheid, niet die van een tekst. En die teksten (geschreven door een mens) worden vaak gemanipuleerd naar eigen profijt (egoïsme).

Eclect: ‘Het ziet er niet best uit voor de mensheid’ zeg je.
Maar waarom dan? Ik denk dat het het belangrijkste is of een ‘kwakzalver’ een positieve intentie heeft en dat er positieve resultaten behaald worden voor de betrokkene.
Als dat zo is, dan ziet het er toch heerlijk rooskleurig uit voor de mensheid?!

Nannonblog: Ja, ben ik het met je eens, als iets met een positieve intentie gebeurd zie ik het niet als jwakzalverij maar ern positieve energie die mogelijk ergens,toe leidt. Onderschat nooit de kracht van geloof of goede gedachten dat is wel degelijk stress verlichtend en dus heilzaam. Denk maar ah placebo_effect.

Internettoerist:  Er zijn zelfs kwakzalvers die mensen wijs maken dat een zware ziekte enkel voor de uitverkorenen is. Een gezond mens is dus niet uitverkoren, niet “speciaal” genoeg. Tja… Begrijp je wat ik bedoel?  😀 Dus… Mijns inziens, als het individu kritisch genoeg is en zijn gezond verstand gebruikt, kunnen die vreselijke praktijken losgekoppeld worden. Jammer genoeg zijn mensen vaak niet kritisch naar de leer die ze ingelepeld krijgen. Zelfs in onze “moderne” tijd schieten de kwakzalvers (“healers”, “mediums”, “waarzegggers”, “aurahealers”,…) met hun volgelingen als paddestoelen uit de grond. Het ziet er dus niet zo goed uit voor de mensheid.

Ascentie: ….Behalve ‘kritisch je eigen religieus kader vormgeven’ heb ik ook geleerd om naar mijn hartsbewustzijn te luisteren (en dat kan ik in mijn geval alleen tijdens de meditatie om mijn rationele denken uit te schakelen) en te voelen wat een bepaalde uitspraak met mij doet….

Roos: Het volgen van je hartsbewustzijn is natuurlijk het uitgangspunt bij het vormen van een eigen zingevend/religieus kader. 😉

Acsentie: Als iemand de stelling huldigt dat alles zin heeft, heeft dan zelfs het kwaad zin en doel, of het nu lichte of zware vormen van kwaad zijn. De ervaring en beleving van dat kwaad maakt – algemeen gesproken – dat je er vaak in blijft steken, en dat is een feit dat ieder mens ooit wel eens overkomt. Waarbij wel de negatieve gevolgen ervan worden ervaren en dan weet dat ook dat je nooit meer die fouten moet maken omdat je ‘dan inmiddels beter weet’. Hier werkt dan de bekende Hindoeïstische wet van oorzaak en gevolg die aantoont wat de gevolgen zijn van het volgen van goed of kwaad, waardoor men zichzelf kan ontwikkelen tot ‘beter’ denken. Ik ben benieuwd wat met hiervan denkt.

Roos: Zelf geloof ik dat iets noch goed noch slecht is van zichzelf, maar dat goed of slecht voortkomt uit daden en intenties. Positieve en negatieve gevolgen bestaan zeker wel, al is dat ook weer multi-interpretabel. Wat voor de een positief is, kan voor de ander negatief zijn, en vica versa. In de voodoo-religie gaat men uit van een bepaalde subjectieve relativiteit. Je moet een goed leven leiden, maar ‘goed’ is voor iedereen anders. In principe is het uitgangspunt dat je een ander geen schade toebrengt, tenzij je dat doet om jezelf te beschermen.

Dus, heeft het kwaad zin? Nee, maar ‘het goede’ evenmin omdat beide concepten eigenlijk slechts een gevolg aangeven van iemands handelingen en intenties. Al hoef je het uiteraard niet met mij eens te zijn. 😉

Ascentie: Interessant antwoord van je omdat ik het met je eens ben dat ‘iets noch goed noch slecht is van zichzelf’, maar jouw vervolg ‘dat goed of slecht voortkomt uit daden en intenties’ wil ik wel aanvullen dat ‘handelingen en intenties’ pas slecht zijn als ze opzettelijk de intentie hebben of dat ze bedoeld zijn om de ander te ‘treffen’, te benadelen. Waarom deze nuancering? Omdat je ook onbewuste handelingen hebt, die niet bewust bedoeld zijn alleen maar op eigen voordeel uit te zijn.

Een voorbeeld: materialisme is geen kwaad op zichzelf, maar wordt pas kwaad – vind ik zelf – als je geheel gefocust bent op winstbejag. Waarom vind ik dit ‘verkeerd’ of ‘onverstandig’? Omdat de mens behalve een gezins- en sociaal wezen ook een spiritueel wezen is die geschapen is over zingeving na te denken.

Mijn slotantwoord op jouw stelling # Dus, heeft het kwaad zin? # is wel anders dan jouw nee. Ik zeg dat iedere vorm van kwaad als leerstof kan worden gezien: hoe ga je ermee om en hoe kan je dat kwaad het beste benaderen? Denkstof te over vind ik.

Roos: Ik acht je nuancering terecht; heb even geen rekening gehouden met onbewuste handelingen. Dan kom je inderdaad enkel op intenties uit. Voodoo noemde ik expres, juist omdat het zoveel aversie oproept. Hetzelfde geldt voor hekserij. Echter, men neemt doorgaans niet de moeite om te onderzoeken wat een dergelijke stroming nou precies belichaamt, want dan zal men zien dat leerstellingen toch vaak neerkomen op ‘doe een ander geen schade’. Deze aversie komt grotendeels door de handhaving van de kerk in de Middeleeuwen, toen alles wat niet-katholiek was, slechts was (even heel zwart/wit gesproken).Een wraakgedachte is altijd een verkeerde intentie. Pas als je iets doet vanuit zelfbehoud omdat het niet anders kan, dan is het gerechtvaardigd – vanuit jouw subjectiviteit dan. Dus, als voorbeeld, als iemand jou aanvalt, dan mag je jezelf verdedigen en derhalve zal je diegene fysieke schade toebrengen (althans, die kans is groot).

Interessante laatste vraag. Allereerst lijkt mij ‘erkenning’ wel op zijn plaats, want als jij niet erkent dat iets een kwade intentie had, valt er weinig van te leren of aan te doen. Verder kom ik nu nog niet.

Advertenties

10 gedachtes over “Goed vs Kwaad

  1. @Petra,

    Omdat we inmiddels al enkele jaren worden getrakteerd worden op het Zwarte Pietendebat dat teruggaat op het slavenbestaan in onze vroegere kolonie Suriname en Curaçao, vraag ik me af of tijdperken wel te vergelijken zijn. In deze tijd bestaat een dergelijk geografisch kolonialisme terecht niet meer, maar is er naar mijn mening een economisch kolonialisme ofwel imperialisme voor in de plaats gekomen. Als dat juist is – ik zou namelijk niet weten hoe ik het anders kan benoemen – dan is het kolonialisme van karakter veranderd en misschien in de tijd ‘geëvolueerd’; veranderd in ieder geval en dan is evolutie niet per se als positief te kwalificeren.

    Mijn voorstel zou zijn op te houden met dat Pietendebat omdat ik daarvan de zin niet kan inzien, want andere (vroegere) tijden en andere omstandigheden en normen; en over te stappen op het eeuwig actuele strijdpunt van het kapitalisme dat in deze moderne tijden evenzeer als vroeger – mensen uitbuit en bijna onuitroeibaar lijkt te zijn (uitbuiten bedoel ik). Wat denken jullie ervan?

    Like

    1. @Ascentie.
      Ik ben het met je eens dat het debat zinloos is. Echter vanwege een andere reden.
      Waarom je perse met zoeloelippen, slavenbellen, kroeshaar en een page outfit uit een schoorsteen moet kruipen zie ik idd. de logica niet van in. Elk gesprek daarover is zinloos omdat het gesprek meestal niet daarover gaat maar over ..ikke ikke ikke.

      Liked by 1 persoon

  2. @Petra,

    Nog een andere opmerking over jouw ‘overzichtspanorama’. # Waarop ik weer stel: Maar wat als je dan een masochist bent? 🙂 Dat is niet zomaar een grapje. Ik wil aangeven dat het goed/kwaad blijkbaar een persoonlijk verschil kent. #

    Hierbij wil ik een heel filosofisch antwoord geven. Waarden (‘uitgangspunten voor het maatschappelijk verkeer of de maatschappij’) en normen (‘gedragsregels die in de wet zijn vastgelegd’) zijn gemeenschappelijke facetten van onze maatschappelijke afspraken waarvoor een breed draagvlak bestaat. Hoewel dat draagvlak in onze post-zuilenmaatschappij sterk aan het afbrokkelen is, ook vanwege de migratiestromen (uit andere culturen die andere waarden en normen kennen). Zoals jij de persoonlijkheidskenmerk masochist noemt, kun je heel veel afwijkende normen noemen. Maar voor dat gedrag bestaat de wet, die het tracht te kanaliseren, in de hand te houden. Kortom, als je masochist bent dan krijg je daarover opmerkingen vanuit je omgeving of op school (maatschappijleer, burgerschapsvorming) of thuis (opvoeding).

    Het masochisme is geen kwaad op zichzelf maar afwijkend gedrag en daarvan hoeft niemand last te hebben als de uitoefening daarvan maar in de privéruimte plaatsvindt. Maar alleen voor afwijkend gedrag in de publieke sfeer ontstaan problemen en wordt het – criminaliteit bv– beschouwd als schending van eigendomsrechten. Mijn conclusie is dan dat *goed/kwaad blijkbaar een persoonlijk verschil kent* onjuist is in die zin dat het recht in beginsel precies aangeeft dat ‘kwaad’ is en dus geen persoonlijke verschillen aanwijst. Het is aan de rechter om verzachtende omstandigheden – en die zijn altijd persoonlijk! – aan te wijzen en daarop zijn vonnis te aan te passen.

    Liked by 1 persoon

  3. Carla

    @ Petra/Eclect,

    Maar natuurlijk wordt je niet met kennis van goed en kwaad geboren. Of je het een conditionering zou moeten noemen……ook daar sluit ik me niet bij aan. Het ontwikkelen van een besef van goed en kwaad zal mede afhangen van heel veel factoren. Het is maar net waar je wiegje heeft gestaan en met welke waardes en normen ( moraal ) je bent groot gebracht én wie er op je pad zijn gekomen om daar mede uiting aan te gaan geven in je leven. Er kleven inderdaad heel veel ‘ja maars’ aan. 😉

    Om het hele zaakje rond deze vraagstelling in redelijke banen te kunnen leiden zijn er regels en wetten, die mensen met elkaar afspreken. Zodat het minstens een beetje duidelijk kan worden waar de grenzen liggen. ( zoals bij je opmerking : ” je zal maar masochist zijn”) Weer een ja, maar…..;-)

    Al die ‘ja maar’s’ kunnen er wel toe bijdragen om jezelf aan te slijpen. Er over na te denken….om te zien wat er achter de vermeende ‘waarheid’ ( oordeel ) over wat goed en kwaad is of kan zijn zit. Niet alleen in de betekenis van de woorden maar vooral in het daardoor vormen van je eigen geweten.

    Een geweten wat zich zal vormen afhankelijk van veel factoren. Dus, ja…..goed en kwaad kent een persoonlijk verschil. Inderdaad mede gebonden aan tijd en cultuur.

    Of we altijd bij het goed uitkomen, vraag je……was het maar waar! 😉

    Voordat een mens, een ander of een situatie gaat ( ver ) oordelen……misschien maar beter om eerst te erkennen dat zowel het goede als ook het kwade in ons zelf huist.

    Liked by 3 people

    1. Carla

      ‘t is goed in ‘t eigen hert te kijken
      Nog even voor het slapen gaan
      Of ik van dageraad tot avond
      Geen enkel hert heb zeer gedaan.
      Of ik geen ogen heb doen schreien
      Geen weemoed op een wezen lei
      Of ik aan liefdeloze mensen
      een woordeke van liefde zei.
      En vind ik in het huis mijns herten
      Dat ik één droefenis genas
      Dat ik mijn armen heb gewonden
      Rondom één hoofd, dat eenzaam was…
      Dan voel ik, op mijn jonge lippen
      Die goedheid lijk een avond-zoen…
      ‘t is goed in ‘t eigen hert te kijken
      en zo z’n ogen toe te doen. 
      Alice Nahon. ( 1896 – 1933 )

      Liked by 1 persoon

  4. internettoerist

    Mooie overdenkingen.

    Goed en kwaad gaan samen met dualiteit, maar aangezien je dit voor later houdt, zal ik het anders proberen te formuleren. 😉

    Op zich bestaat er geen “goed” en “kwaad”. Wat ervaren we als kwaad? Datgene wat andere wezens uitsluit (geen rekening houden met). Voor mij is de essentie, dat we één geheel vormen, niet los van elkaar. Als we dus een deel van dat geheel uitsluiten, dan heeft dat kwalijke gevolgen voor het geheel (opstand, strijd, oorlog). Dat is dus wat we, mijns inziens, als kwaad ervaren. Iemand die zeer egoïstisch is, sluit zelfs al het andere uit en zorgt allen voor zichzelf.
    Om dit in een voorbeeld te illustreren: we leven allemaal op dezelfde, ene aarde. Als één individu die aarde schaadt (iemand die zich los ziet van het geheel), dan lijdt heel de aarde daaronder (het geheel: de planeet zelf, dieren, mensen, enz…).

    Als we streven voor een geheel welzijn, waar iedereen in meetelt, waar iedereen kansen krijgt, dan kan dit enkel gunstige gevolgen meebrengen. Zowel voor het individu als voor het geheel. Dat ervaren we als goed. Er zal vrede zijn, harmonie, overvloed.

    Natuurlijk, als een individu het idee heeft dat hij los staat van de rest en alles voor zijn eigen profijt moet bewerkstelligen, dan heeft dat natuurlijk gevolgen voor het geheel. En helaas denken de meeste individuen op deze manier. Dat kan zowel gaan over werk, gezondheid, geld, geloof, spiritualiteit, enz… Dat is een vlak waar iedereen waarschijnlijk wel onderscheid kan maken tussen gunstig (goed) en ongunstig (kwaad).

    Dus, wat zijn goed en kwaad voor mij? Alles wat ervoor zorgt dat het geheel erop vooruit gaat is goed (zou ik eerder gunstig noemen). Alles wat ervoor zorgt dat het geheel verbrokkeld wordt en onderling gaat strijden, is kwaad (zou ik eerder ongunstig noemen). Als we dit goed analyseren, dan komt het ongunstige (kwaad) voort uit egoïsme, uit de visie dat men los staat van het geheel.

    Ware spiritualiteit is voor mij dan ook inzien dat we één zijn. We delen dezelfde, ene planeet. Als we het eenvoudig voorstellen: de aarde is onze gemeenschappelijke Moeder, de gemeenschappelijke bron die ons samen in leven houdt. Ik herhaal nog eens om geen misverstanden te creëren: dit is EENVOUDIG voorgesteld, het gaat natuurlijk dieper. 😉 Misschien moet ik dat “dieper” houden voor het onderwerp “dualiteit”. 🙂

    Vriendelijke groet

    Liked by 3 people

  5. Mijn opinie over goed en kwaad. (als we het niet over dualiteit mogen hebben)

    De mens is als verschijnsel uit de onverdeeldheid gevallen door kennis van goed en kwaad. (denken)

    Verdeeldheid brengt goed en kwaad met zich mee als we uitgaan van het bestaan van de wil.
    De wil komt voort uit het denken. De wil is een ander woord voor (de mogelijkheid tot) kiezen.

    Dus wie mij ook geschapen heeft (noem hem God) , hij had de intentie om mij vrijheid van handelen te geven. De vrijheid van handelen houdt ook niet-handelen in. Dan omzeil je de kennis van goed en kwaad….. Ik noem expliciet ook ‘goed’ , want ‘goed’ is ook kwaad.

    Wat gij niet wilt dat u geschied is dan ook een onzinspreuk. Ik wil niet! Ik wil niet goed, ik wil niet kwaad. Keuzeloos gewaarzijn brengt de mens precies waar hij kan zijn.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s